Οι μεταρρυθμίσεις σε Υγεία, Παιδεία, Δικαιοσύνη αποτελούν κορυφαία προτεραιότητα. Μεγάλο το στοίχημα για Χρυσοχοΐδη, Πιερρακάκη, Φλωρίδη.

Ο πήχης για τον Μητσοτάκη έχει ψηλώσει. Η επόμενη κυβέρνηση πρέπει να δώσει μάχη με το χρόνο για μεταρρυθμίσεις και αλλαγή παραγωγικού μοντέλου. Το περιμένουν τόσο οι πολίτες, όσο και οι διεθνείς παράγοντες.

Τυχόν απώλεια της επενδυτικής βαθμίδας θα δυσκόλευε την πρόσβαση στις αγορές και θα αύξανε το κόστος δανεισμού, το οποίο θα καλούνταν τελικά να πληρώσουν οι εργαζόμενοι και οι επιχειρήσεις με υψηλότερους φόρους. Καμία κυβέρνηση δεν θα μπορούσε να υλοποιήσει τις προεκλογικές εξαγγελίες των κομμάτων περί αύξησης μισθών και εισοδημάτων.

Φανταστείτε να «ρίχναμε» στην οικονομία τοπικά νομίσματα. Την σύγχυση θα διαδέχονταν ο πανικός, ο κόσμος θα απέσυρε καταθέσεις και η έξοδος από το ευρώ δεν θα αργούσε.

Η επί μακρόν διατήρηση των επιδομάτων ενέχει τον κίνδυνο να επηρεάσει τα κίνητρα για δημιουργία και να προκαλέσει εθισμό στην εξάρτηση από το κράτος.

Με αφορμή την πανδημία και λόγω του πολέμου στην Ουκρανία, πολλές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ακολούθησαν μια επεκτατική δημοσιονομική πολιτική, που στόχο είχε να προστατεύσει τα ευάλωτα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. Η διατήρηση όμως των επιδοτήσεων για μεγάλο χρονικό διάστημα, ενέχει τον κίνδυνο δημιουργίας μιας προσοδοθηρικής συμπεριφοράς ενώ τα υψηλά εισοδήματα φορολογούνται υπέρμετρα. Μήπως να ξαναδούμε την ιδέα του ενιαίου φορολογικού συντελεστή (flat tax);

Οι τιμές στα καύσιμα θα αυξηθούν κι άλλο, προτού μειωθούν. Αυτό θα συμβεί μόνο όταν αρχίσει να πέφτει η ζήτηση παγκοσμίως λόγω των υψηλών τους τιμών, άρα μειωθεί η παγκόσμια παραγωγή πετρελαιοειδών. Επομένως, ναι, μπορεί να δούμε τη βενζίνη και στα 3 ευρώ. Τουλάχιστον μέχρι να αποκατασταθεί η ισορροπία στην αγορά με αργό από Μ.Ανατολή, ΗΠΑ και Δ. Αφρική, μετά την αφαίρεση 4,5 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα που πούλαγε η Ρωσία στην Ευρώπη. Διότι σε μια αγορά που παρουσιάζει έλλειμμα στην τροφοδοσία, το πάνω χέρι έχουν οι πωλητές, όχι οι αγοραστές.

Καθώς συνεχίζεται ο πόλεμος στην Ουκρανία, οι αρχικές προβλέψεις που υπήρχαν για την πορεία της ελληνικής αλλά και της ευρωπαϊκής οικονομίας ανατρέπονται και τα σενάρια ξαναγράφονται. Το πρόβλημα στην παρούσα στιγμή είναι να εκτιμηθεί πώς θα εξελιχθεί αυτός ο εξωγενής παράγοντας. Το ευνοϊκό σενάριο, που βασιζόταν σε μια σύντομη ολοκλήρωση της πολεμικής αναμέτρησης στην Ουκρανία, φαίνεται να απομακρύνεται και τη θέση του παίρνει το δυσμενές σενάριο, που βασίζεται σε μια παρατεταμένη πολεμική δραστηριότητα μέχρι το τέλος της χρονιάς.

Ο πληθωρισμός έσπασε ρεκόρ 25ετίας και διαμορφώθηκε στο 6,2% τον Ιανουάριο. Ως αποτέλεσμα, η δημόσια συζήτηση επικεντρώθηκε στα κατάλληλα μέτρα αντιμετώπισης του. Διάφορες κοινωνικές ομάδες άρχισαν να πιέζουν την κυβέρνηση για οριζόντια μέτρα στήριξης και παροχές πέραν των ήδη ανακοινωθέντων. Για παράδειγμα, μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης στη βενζίνη και γενικότερα των συντελεστών ΦΠΑ. Ακούγονται καλά, όμως αντέχει η οικονομία;

Όταν ρώτησα έναν άνθρωπο της αγοράς «γιατί δεν έχετε επενδύσει στην Ελλάδα;» μου απάντησε πως «δεν έχουμε έρθει στην Ελλάδα γιατί η δικαιοσύνη δε λειτουργεί αποτελεσματικά». Τα στοιχεία που μου έδειξε από το EU Justice Scoreboard, ευρωπαϊκή έκδοση σχετικά με τη λειτουργία της δικαιοσύνης στις χώρες της Ε.Ε δεν είναι καθόλου κολακευτικά για τη χώρα μας, που βρίσκεται συστηματικά στις τελευταίες θέσεις αναφορικά με τον χρόνο εκδίκασης των υποθέσεων.

Λίγο πριν το κλείσιμο του χρόνου, τα νέα από το μέτωπο της οικονομίας είναι ιδιαίτερα θετικά. Το οικονομικό-επιχειρηματικό κλίμα είναι σήμερα ευνοϊκό. Θα είναι πάντα; Μάλλον απίθανο. Ο πρώτος παράγοντας αβεβαιότητας αφορά την πανδημία. Ο δεύτερος τον πληθωρισμό. Το μοναδικό «εμβόλιο αντισωμάτων» απέναντι στις αρνητικές επιδράσεις του πληθωρισμού και της αβεβαιότητας είναι οι μεταρρυθμίσεις. 

Εάν κοιτάξουμε λίγο προς τα πίσω, στις δεκαετίες του 1950 και του 1960, θα δούμε ότι η ελληνική οικονομία έτρεχε τότε με μέσο ετήσιο ρυθμό γύρω στο 6,5%. Βλέποντας την οικονομία σήμερα, μπορούμε αβίαστα να πούμε ότι το τότε οικονομικό θαύμα μπορεί σήμερα να επαναληφθεί. Η ελληνική οικονομία παρουσιάζει μια σημαντική ανάκαμψη «τύπου V». Ουσιαστικά αυτό που βλέπουμε είναι μια επαλήθευση της θεωρίας του ελατηρίου.

Είναι η σειρά των επιχειρήσεων να στηρίξουν πραγματικά τον κόσμο της εργασίας, επιστρέφοντας ένα μέρισμα της ανάπτυξης και δημιουργώντας συνθήκες για έναν καινούργιο, ευρύτερο κοινωνικό διάλογο με άλλα κριτήρια. Έναν κοινωνικό διάλογο όπου επιχειρήσεις και εργαζόμενοι θα συμμερίζονται τους ίδιους προβληματισμούς ως προς τις σύνθετες αλλαγές που συμβαίνουν τριγύρω μας και από κοινού θα προσπαθούν να βελτιώσουν την ανταγωνιστική τους θέση.

Η Ελλάδα συγκαταλέγεται μεταξύ των 10 ελκυστικότερων ευρωπαϊκών προορισμών για επενδύσεις. Η τιμή του «δείκτη φόβου» που αντανακλά την αβεβαιότητα των επενδυτών μειώθηκε τον Αύγουστο στο 24,26%, επίπεδα χαμηλότερα του ιστορικού μέσου όρου του. Ένας ωστόσο κίνδυνος, κινδυνεύει να επισκιάσει τις όποιες θετικές εξελίξεις.

H υλοποίηση του μεταρρυθμιστικού σχεδίου της κυβέρνησης το επόμενο διάστημα είναι το σημαντικότερο σημείο που θα επηρεάσει τα σενάρια για την ανάπτυξη της χώρας δηλώνει στο Liberal ο Παναγιώτης Λιαργκόβας, σημειώνοντας ότι τα δεδομένα που δημιουργούνται από την πορεία των δεικτών είναι θετικά και δημιουργούν τις προυποθέσεις που απαιτούνται προκειμένου η ανάπτυξη αυτή να είναι σταθερή και βιώσιμη. <b>Συνέντευξη στον Νικόλα Ταμπακόπουλο</b>

Γίνεται σαφές ότι οι μικρές, οριακές επιχειρήσεις στις οποίες η χρήση του κατώτατου μισθού είναι πιο διαδεδομένη είναι σαφώς πιο εκτεθειμένες στις δυσμενείς επιπτώσεις που θα έχει μια αύξησή του. Αυτό εντείνεται αν λάβουμε υπόψη ότι οι κλάδοι που έχουν πιο πολλούς απασχολούμενους οι οποίοι αμείβονται με τον κατώτατο μισθό είναι επίσης και οι κλάδοι όπου υπήρξαν οι περισσότερες αναστολές εργασίας λόγω της πανδημίας.

Το Ελληνικό αποτελεί εμβληματικό παράδειγμα προς αποφυγή, για την βραδύτητα που επέδειξε το Δημόσιο μέχρι να φθάσει στις τελικές υπογραφές. Η μεταβίβαση της Ελληνικό ΑΕ πήρε επτά χρόνια από την αρχική υπογραφή και σχεδόν δέκα χρόνια από την έναρξη της διαδικασίας. Το πρόβλημα είναι προφανές. Ξημερώνει μια «πανδαισία» επενδύσεων μεγάλων έργων μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης. Αν φτάσουμε να αντιγράψουμε το παράδειγμα του Ελληνικού, τότε το χάσαμε το στοίχημα. 

Oι πρόδρομοι δείκτες δείχνουν τις σκέψεις των επενδυτών για το που θα βάλουν τα λεφτά τους. Συνήθως η πραγματικότητα επαληθεύεται μερικούς μήνες μετά. Οικονομικό κλίμα, αύξηση εξαγωγών, πωλήσεις αυτοκινήτων, δείκτης φόβου, μαζί με αύξηση των διεθνών πτήσεων, ενίσχυση της απασχόλησης, όλα αυτά προοιωνίζουν ισχυρή ανάπτυξη. Έτσι εξηγείται η έξαρση διαφόρων συμφωνιών, όπως η εξαγορά της Chipita από τη Mondel&#275;z ή η επιτυχημένη αύξηση κεφαλαίου της Τρ. Πειραιώς. Τα κεφάλαια παίρνουν θέσεις στην Ελλάδα, ακριβώς γιατί βλέπουν τι έρχεται.

Οι εμβολιασμοί προχωρούν, τα κρούσματα μειώνονται, η οικονομία σταδιακά βγαίνει στο ξέφωτο. Όλοι κοιτάζουμε την επόμενη μέρα και τις προκλήσεις της. Η χώρα έχει ανάγκη από μια διαφορετική πορεία, από βαθιές μεταρρυθμίσεις σε κράτος, δικαιοσύνη, παιδεία. Δυστυχώς κάποιοι ονειρεύονται να γυρίσει ο χρόνος πίσω και να πιάσουμε, ως χώρα, το νήμα εκεί που το αφήσαμε το 2009. Στην Ελλάδα του χτες, σε μια εποχή πριν από την κρίση, που γέννησε την κρίση.

Τις αλλαγές στο τεχνολογικό περιβάλλον και τις συνέπειές τους στην αγορά εργασίας δεν πρέπει να τις αντιμετωπίζουμε με φοβικά σύνδρομα, βλέποντας εχθρούς και δαίμονες και διατυπώνοντας αδιέξοδες τοποθετήσεις. Είναι απαραίτητο να βλέπουμε την μεγάλη εικόνα. Και αυτή δεν είναι άλλη από την ανάγκη αλλαγής του σαθρού - εσωστρεφούς οικονομικού μοντέλου του παρελθόντος με ένα νέο εξωστρεφές.

Θέλουμε το 2021 να λύσουμε χρόνια προβλήματα που δυσκολεύουν τη ζωή των συμπολιτών μας και εμποδίζουν την ανάπτυξη της χώρας μας; Εάν ναι, τότε πρέπει να κάνουμε υπερβάσεις, να κάνουμε μεταρρυθμίσεις, να σκεφτούμε έξω από τα καθιερωμένα πλαίσια (out of the box) και να τολμήσουμε.

Πριν την πανδημία του κορονοϊού η χώρα μας είχε ετήσια τουριστικά έσοδα 18 δισεκατομμύρια ευρώ. Με τη καθιέρωση ενός τέτοιου πιστοποιητικού, ενδεχομένως να πλησιάσουμε το ήμισυ του 2019, δηλαδή τα 9 δισεκατομμύρια ευρώ. Το εγχείρημα αποκτά άλλη διάσταση, μετά και την προ ημερών Σύνοδο Κορυφής, όπου οι ευρωπαίοι ηγέτες πλησίασαν σε μία συμφωνία για τα πιστοποιητικά εμβολιασμού, με ορίζοντα να είναι έτοιμα σε περίπου τρεις μήνες.

Η φετινή χρονιά θα είναι πιο δύσκολη από την περυσινή. Το πέπλο κρατικής στήριξης συνεχίζει να καλύπτει το πρόβλημα, χωρίς να το λύνει. Τάσεις και κίνδυνοι που προϋπήρχαν της ύφεσης, φέτος θα επιταχυνθούν. Χρειάζεται ένα συνολικό σχέδιο μετάβασης των επιχειρήσεων και της οικονομίας στην επόμενη ημέρα. 

Δύο προϋποθέσεις απαιτούνται για να γίνουν πράξη οι επενδύσεις που προβλέπει το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης. Ικανή δημόσια διοίκηση και υπουργοί που να πιστεύουν στις μεταρρυθμίσεις. «Μπορώ να φανταστώ περιπτώσεις, όπου αυτά τα δύο στοιχεία είναι ζητούμενα», απαντά ο επικεφαλής του ΚΕΠΕ, Παναγιώτης Λιαργκόβας. <b>Συνέντευξη στον Γιώργο Φιντικάκη.</b>