Ο επόμενος μήνας είναι κρίσιμος για το τραπεζικό σύστημα. Η εμπιστοσύνη δεν πρέπει να κλονιστεί ώστε να μην οδηγηθούμε σε μαζικές αναλήψεις καταθέσεων. Ποιες είναι οι λύσεις;

Ο πληθωρισμός στην Ελλάδα βρίσκεται στο υψηλότερο επίπεδο εδώ και δεκαετίες με την πρόβλεψη για το 2022 να βρίσκεται στο 8.9% έναντι 7.6% στην ευρωζώνη. Η ανάδυση του υψηλού πληθωρισμού από τα βάθη των δεκαετιών του 1980 και του 1990 έχει τις κύριες αιτίες της στο (λανθασμένα) παρατεταμένο και ισχυρό πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης των κεντρικών τραπεζών (δημιουργία νέου χρήματος), στη πανδημική ύφεση και στην ενεργειακή κρίση που προκάλεσε ο πόλεμος.

Η οικονομία βρίσκεται σε σταυροδρόμι. Από τη μια η έξοδος από τα lockdown καθοδήγησε το δρόμο της ανάπτυξης το 2021. Από την άλλη, βρεθήκαμε μπρος στο φάσμα της ενεργειακής κρίσης και του πληθωρισμού, που προήλθαν κυρίως από την παρατεταμένη χρήση της επεκτατικής νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής και τον πόλεμο στην Ουκρανία. Σε διεθνές επίπεδο είναι νομοτελειακό ότι θα υπάρξει κάποια διόρθωση. Η τρέχουσα εικόνα είναι πως δεν θα έχουμε κάποιο ισχυρό αρνητικό σοκ. Το ίδιο ισχύει για την ελληνική οικονομία, για την οποία όμως υπάρχουν περισσότεροι αστερίσκοι.

Η ανάπτυξη θα συνεχίσει φέτος να ξεπερνά τις προσδοκίες, εφόσον οι τομείς του τουρισμού και της ναυτιλίας καταγράφουν επιδόσεις καλύτερες του αναμενόμενου. Είναι όμως οι μεγάλες μεταρρυθμίσεις, σε δημόσια διοίκηση, παιδεία, υγεία, δικαιοσύνη, αυτές που θα κάνουν τη χώρα να αλλάξει οριστικά πίστα, τονίζει σε συνέντευξή του στο Liberal ο Μάνθος Ντελής, καθηγητής Χρηματοοικονομικής στο Montpellier Business School. <b> Συνέντευξη στον Νικόλα Ταμπακόπουλο. </b>

Την αναγκαιότητα επιτάχυνσης των μεταρρυθμίσεων σε τομείς όπως της δικαιοσύνης, της εκπαίδευσης και της αγροτικής οικονομίας τονίζει με συνέντευξη που παραχώρησε στο Liberal ο Μάνθος Ντελής, καθηγητής Χρηματοοικονομικής στο Montpellier Business School. O ίδιος σημειώνει πως θα υπάρξει σημαντική ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας. <b>Συνέντευξη στον Νικόλα Ταμπακόπουλο.</b>

Η σύσταση του σώματος πανεπιστημιακής αστυνομίας αποτελεί ένα πρώτο βήμα για την προστασία της ελεύθερης διακίνησης ιδεών και προσώπων στα πανεπιστήμια. Υπό αυστηρούς όρους κατά το παράδειγμα των κορυφαίων πανεπιστημίων στον κόσμο και εφόσον τα πανεπιστήμια το επιθυμούν, θα μπορούσε να συμβάλλει στη βελτίωση της εικόνας των πανεπιστημίων των μεγάλων αστικών κέντρων. Αρκεί όμως αυτό για να γίνουν τα πανεπιστήμιά μας εφάμιλλα των κορυφαίων; Ασφαλώς όχι.

Το χαμηλό (0,2%) επιτόκιο στο πενταετές ελληνικό ομόλογο επικυρώνει το γεγονός πως η Ελλάδα θα μεγεθύνεται με μέσο ρυθμό τουλάχιστον 4% τα επόμενα τέσσερα χρόνια (υπό κανονικές συνθήκες), επιτυγχάνοντας παράλληλα πρωτογενή πλεονάσματα, κάτι που σηματοδοτεί μια τεράστια ευκαιρία.

Ακόμη και αν η κυβέρνηση συναντήσει αντιδράσεις από ομάδες συμφερόντων, όπως συνέβη το τελευταίο διάστημα τόσο στα εργασιακά όσο και στο πανεπιστήμιο, η μακροπρόθεσμη τύχη ενός λαού εξαρτάται από τη σοφία της. Στην ελληνική περίπτωση η ιστορία συγχωρεί τους πολύ τολμηρούς και τις αξίες. Χρειαζόμαστε το «δόγμα Ντράγκι, δηλαδή whatever it takes, ό,τι χρειάζεται».

Στην Ελλάδα η πανεπιστημιακή εκπαίδευση είναι θεσμικά δωρεάν αλλά η οικονομική κινητικότητα είναι περιορισμένη και η οικονομική ανισότητα σταθερά πάνω του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Στην Ελλάδα κάποια πράγματα δεν πάνε καλά. Ένας σημαντικός παράγοντας είναι ότι προφανώς πρόσβαση στις καλές σχολές έχουν όσοι δαπανούν μεγάλα ποσά από τον οικογενειακό προϋπολογισμό.

Το δημόσιο πανεπιστήμιο, για να προπορευτεί των δυτικών πανεπιστημίων, χρειάζεται πολύ πιο προοδευτικές μεταρρυθμίσεις. Χρειάζεται ένα πλαίσιο ελεύθερης και δημοκρατικής λειτουργίας. Το πλαίσιο λειτουργίας του πανεπιστημίου πρέπει να στηρίζεται στο δίπτυχο της πλήρους αποκέντρωσης των λειτουργικών αποφάσεων των ιδρυμάτων και της αξιολόγησης του έργου τους.

H αστάθεια στις επιλογές της οικονομικής πολιτικής αποτελεί παρελθόν. Ακόμα και αν υπάρχει σοβαρή καθυστέρηση στις μεταρρυθμίσεις που χρειάζεται η Ελλάδα εντούτοις οι οικονομικές επιλογές συμβαδίζουν με την επιστημονική λογική. Το μήνυμα αυτό στέλνει στις αγορές η πρόωρη αποπληρωμή του ΔΝΤ.

Κανείς δεν θα μπορούσε να παραπονεθεί ότι οι κεντρικές τράπεζες του πλανήτη δεν έχουν «εμβολιάσει» με τρισεκατομμύρια την παγκόσμια ρευστότητα. Αλλά μόνο ένα μέρος του μοναδικού στα παγκόσμια χρονικά αυτού πακτωλού έχει φτάσει στην πραγματική οικονομία, μετουσιώνεται σε επενδύσεις και αύξηση της απασχόλησης. 

Θα πετύχει η κυβέρνηση την ουσιαστική μεταρρύθμιση της δικαιοσύνης; Θα μεταρρυθμιστούν τα πανεπιστήμια ώστε να καταστούν πλήρως αυτόνομα αλλά και αξιολογήσιμα, με βάση τα βορειοευρωπαϊκά πρότυπα; Θα επιλυθεί επιτέλους το ασφαλιστικό με τρόπο δίκαιο για τις νέες γενιές, και θα μειωθούν οι φορολογικοί συντελεστές; Ή τώρα ή ποτέ κύριε Πρωθυπουργέ. 

Εφόσον επαληθευθεί η εκτίμηση για το βαθμό αποτελεσματικότητας του εμβολίου, τα οικονομικά δεδομένα αλλάζουν άρδην. Ακόμη και αν πάρει χρόνο να νικηθεί η πανδημία, έχουμε επιτέλους ορατότητα στην οικονομία. Το πρώτο καλό νέο εδώ και εννιά μήνες, δημιουργεί θετικές προσδοκίες, που σε συνδυασμό με τις ενέσεις ρευστότητα από ΕΚΤ και ΕΕ, παραμερίζει τα σύννεφα μια κρίσης διαρκείας και δημιουργεί ελπίδες για ανάπτυξη από του χρόνου. Απαραίτητη προυπόθεση παραμένουν οι μεταρρυθμίσεις.

Το ΔΝΤ προβλέπει χαμηλές πτήσεις για την ανάπτυξη της Ελλάδας. Του χρόνου μιλά για ανάπτυξη μόλις 4,1%, αλλά το ανησυχητικό είναι η πρόβλεψη ότι το ελληνικό ελατήριο δεν πρόκειται τελικά να εκτιναχθεί. Σταθερά μειούμενοι ρυθμοί μετά το 2022 θα οδηγήσουν σε ανάπτυξη μόλις 1% το 2025. Το ερώτημα ωστόσο είναι για πιο λόγο η πρόβλεψη του ΔΝΤ, όπως και άλλων οργανισμών, για άλλες ευρωπαϊκές χώρες, είναι εξαιρετικά ευνοϊκότερη έναντι αυτής για την Ελλάδα. 

Η κυβέρνηση, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων, δεν προχωρά τις αναγκαίες για τη χώρα οικονομικής φύσεως μεταρρυθμίσεις, οι οποίες είναι ότι το σημαντικότερο για να γίνουμε δυτικού τύπου οικονομία με υψηλό ανθρώπινο κεφάλαιο. Το προεκλογικό πρόγραμμα της ΝΔ τέθηκε σε σωστές βάσεις, ωστόσο διαφαίνονται διάφορες αιτίες που προκαλούν κωλυσιεργία.

Η κυβέρνηση, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων, δεν προχωρά τις αναγκαίες για τη χώρα οικονομικής φύσεως μεταρρυθμίσεις, οι οποίες είναι ότι το σημαντικότερο για να γίνουμε δυτικού τύπου οικονομία με υψηλό ανθρώπινο κεφάλαιο.

Αχρήματες συναλλαγές από το πρώτο ευρώ, διεύρυνση της φορολογικής βάσης, ευνοϊκό και σταθερό φορολογικό καθεστώς για τις νεοφυείς επιχειρήσεις. Αυτές είναι μερικές από τις μεταρρυθμίσεις που πρέπει να γίνουν, προκειμένου η χώρα να γυρίσει σελίδα στο παραγωγικό της μοντέλο, επισημαίνει στο liberal ο Μάνθος Ντελής. Παράλληλα υπογραμμίζει πως κινδυνεύουμε να φορτωθούμε και το χρέος της κορονο-κρίσης, καθώς αντί να κυνηγάμε επενδύσεις, ασχολούμαστε με τα αναδρομικά. <b> Συνέντευξη στον Βαγγέλη Μανδραβέλη. </b>

Τα συμπεράσματα της επιτροπής Πισσαρίδη συνοψίζουν τους τρόπους με τον οποίους αναπτύσσεται μια χώρα. Αποτελούν ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις που καμιά κυβέρνηση δεν υλοποίησε στα χρόνια της μεταπολίτευσης, παρόλο που οι επιστήμονες πολλές φορές έχουμε επισημάνει εδώ και δεκαετίες ότι για να γίνουμε δυτικού τύπου οικονομία οφείλουμε να τις υλοποιήσουμε.  

Η χρήση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και η χρηματοδότησή τους από ιδιωτικά, χρηματοπιστωτικά και δημόσια κονδύλια αποτελεί δρόμο χωρίς επιστροφή. Το ζήτημα, λοιπόν, δεν είναι αν θα πρέπει να προχωρήσει η χρήση των ΑΠΕ αλλά η επιλογή μεταξύ των διαφορετικών ΑΠΕ και ο χωροταξικός σχεδιασμός.

Κοπή νέου χρήματος από την ΕΚΤ είναι η λύση προκειμένου να χρηματοδοτηθεί το πρόγραμμα της Κομισιόν και να αποφύγει η Ευρωζώνη τη βαθιά ύφεση. Eίναι ο μόνος τρόπος, σύμφωνα με τον οικονομολόγο Μάνθο Ντελή, προκειμένου με αυτή την ρευστότητα να διαγραφεί ιδιωτικό χρέος κυρίως μικρομεσαίων, αλλά και μεγάλων, επιχειρήσεων που πλήττονται από την κρίση. <b>Συνέντευξη στον Γιώργο Φιντικάκη.</b>

Τη βασική λύση στην κρίση που έχει προκύψει λόγω του κορονοϊού πρέπει να δώσει η ΕΚΤ με τη δημιουργία χρήματος που θα διαγράψει ιδιωτικό χρέος, ιδιαίτερα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Σε αντάλλαγμα, οι επιχειρήσεις δεν θα πρέπει να προβούν σε εκτεταμένες απολύσεις, ώστε η οικονομία να επανεκκινήσει γρήγορα. 

Έχει έρθει η ώρα να παρέμβουν τα κράτη και οι κεντρικές τράπεζες και να ρίξουν στην οικονομία «χρήματα από το ελικόπτερο», δηλώνει στο liberal.gr ο καθηγητής του Montpellier Business School, Μάνθος Ντελής, τονίζοντας ότι χρειάζονται παρεμβάσεις που δεν έχουμε ξαναδεί όπως να τυπωθεί νέο χρήμα. <b>Συνέντευξη στον Γιώργο Φιντικάκη.</b>

Είναι τόσο μεγάλη η εξάρτηση της ελληνικής οικονομίας από το τουριστικό προϊόν, ώστε ακόμη και μια σχετικά μικρή μείωση στο προερχόμενο από τον τουρισμό ΑΕΠ κατά 5%, σημαίνει μια μείωση στο συνολικό ΑΕΠ κατά περίπου 1%, τονίζει στο liberal.gr ο Μάνθος Ντελής. <b>Συνέντευξη στον Γιώργο Φιντικάκη. </b>