Υπάρχει μία κινεζική παροιμία που είναι ταυτόχρονα ευχή και κατάρα: είθε να ζήσεις σε ενδιαφέροντες καιρούς. Η αλήθεια είναι ότι σήμερα ζούμε σε μία τέτοια εποχή και μία απλή περιήγηση στα ειδησεογραφικά σάιτ πείθει και τον πιο δύσπιστο. Από τη μία πλευρά η πανδημία και η κρίση που μας έφερε εναλλάσσεται με την κούρσα των εμβολιασμών, τις επιστημονικές ανακαλύψεις και την καινοτομία που επιτάχυνε η ανάγκη για μια νέα κανονικότητα.

Παππού, άκου! Τις τελευταίες μέρες έμαθα ότι είσαι κι εσύ ανάμεσα στο 35% των άνω των 70 που δεν έχουν κάνει το εμβόλιο ενώ μπορούν και θεώρησα χρέος μου να σου μιλήσω. Ανήκω στην κατηγορία ανθρώπων που η ζωή τούς τα έφερε έτσι ώστε να μην έχουν γνωρίσει ποτέ παππού. Μου τους στέρησε και τους δύο ο καρκίνος, μία ασθένεια που δυστυχώς δεν έχει ακόμα κάποιο εμβόλιο.

Όπως σίγουρα θα έχετε κι εσείς διαπιστώσει, η πανδημία λειτούργησε ως ακόμη μια αφορμή πολιτικής διαμάχης. Ένα θέμα όπου κατεξοχήν η πολιτική έπρεπε να έχει απλώς συντονιστικό και εκτελεστικό ρόλο, ένα θέμα όπου θα περίμενε κανείς οι πολιτικές δυνάμεις του τόπου να συνεργαστούν στην προσπάθεια της αναζήτησης της καλύτερης λύσης, έγινε - όπως συνήθως - αφορμή μικροπολιτικής αντιπαράθεσης, όχι μόνο από τα κόμματα, αλλά και από τους πολίτες. Οι επιπτώσεις αυτής της συνήθειάς μας, γιατί περί συνήθειας πρόκειται, είναι κι αυτές ορατές.

Μετά από την ανακοίνωση των φοροελαφρύνσεων της περασμένης εβδομάδας αλλά και τη δέσμευση του πρωθυπουργού σχετικά με την πρόθεση της κυβέρνησής του να επιστρέψει στη μεσαία τάξη όλα όσα της πήρε ο ΣΥΡΙΖΑ, αναθερμαίνεται η συζήτηση σχετικά με το φορολογικό μοντέλο της χώρας μας. Άλλωστε, η συζήτηση αυτή πηγαίνει χέρι-χέρι και με την ευρύτερη συζήτηση για το παραγωγικό μοντέλο που θέλουμε να αποκτήσει η χώρα μας.

Το πλάνο της δημοσιονομικής πολιτικής που εφάρμοσε ο Αναπληρωτής Υπουργός Οικονομικών Θόδωρος Σκυλακάκης βασίστηκε, τουλάχιστον πριν την πανδημία, σε μία γνωστή και πετυχημένη συνταγή: Αν έχεις ανάπτυξη, πετυχαίνεις δημοσιονομικό πλεόνασμα και ο ρυθμός αύξησης των εξόδων του κράτους είναι μικρότερος από το ρυθμό αύξησης των εσόδων, δημιουργείς δημοσιονομικό χώρο. Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ αυτόν τον δημοσιονομικό χώρο τον βάφτισε υπερπλεόνασμα.

Το μεγάλο θέμα των τελευταίων ημερών για κάθε ποδοσφαιρόφιλο ήταν η θνησιγενής απ' ό,τι αποδείχθηκε κλειστή λίγκα των 12 μεγάλων ευρωπαϊκών ομάδων. Το σενάριο το έχουμε ξαναδεί, με κάποιες βεβαίως παραλλαγές, και στο μπάσκετ: Οι ομάδες αυτές θεωρώντας ότι τα χρήματα που τους αποδίδει η UEFA μέσω του αλγορίθμου του Champions League δεν είναι αρκετά, σκέφτηκαν ότι δημιουργώντας μια άκρως ανταγωνιστική κλειστή λίγκα θα διασφαλίσουν περισσότερα έσοδα.

Εδώ και αρκετές δεκαετίες οι οικονομικά φιλελεύθεροι παρατηρούν τα ανεπτυγμένα κράτη να ξοδεύουν ολοένα και περισσότερα χρήματα, τις γραφειοκρατίες να εμπλέκονται περισσότερο στη ρύθμιση της οικονομίας και την πολιτική τάξη να υποστηρίζει πολιτικές που περιορίζουν την ελεύθερη επιχειρηματικότητα. Τα τελευταία νέα από τη μακρινή Ονδούρα δείχνουν ότι ίσως έφτασε η ώρα την αντεπίθεσης.

Τα οικονομικά είναι μία επιστήμη που επηρεάζει και αφορά όλους μας αλλά πολύ λίγοι καταλαβαίνουν. Για αυτό άλλωστε τον τελευταίο καιρό γίνεται τόσο μεγάλη συζήτηση για την ανάγκη μεγαλύτερης βαρύτητας στην οικονομική επιστήμη στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Ένας από τους λόγους που το συγκεκριμένο επιστημονικό πεδίο μοιάζει αρκετά συχνά ακατανόητο για τους περισσότερους πολίτες είναι ότι είναι εκ φύσεως αντιδιαισθητικό.

Χρονιά αναστοχασμού η φετινή, λόγω των 200 ετών από την Επανάσταση, και με αφορμή το Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, ή αλλιώς Ελλάδα 2.0, αξίζει να κοιτάξουμε στη σύγχρονη ιστορία μας για να ενημερώσουμε τον τρόπο με τον οποίο οραματιζόμαστε το μέλλον. Από το 1950 έως και το τέλος της δικτατορίας, η Ελλάδα πραγματοποίησε ένα ξεχασμένο οικονομικό θαύμα.

Χθες ένας φοιτητής, ο Βασίλης Αποστολόπουλος, προπηλακίστηκε στο Πάρκο Ελευθερίας από ομάδα νέων που κατά πάσα πιθανότητα ανήκει στην εξωκοινοβουλευτική αριστερά. Ο λόγος του προπηλακισμού δεν ήταν άλλος από τις πολιτικές απόψεις του συγκεκριμένου φοιτητή. Βλέπετε, ο Βασίλης είναι στην ηγετική ομάδα μίας μη-κομματικής φοιτητικής παράταξης που τάσσεται ανοιχτά υπέρ της νομιμότητας και της ελευθερίας της έκφρασης εντός των ελληνικών πανεπιστημίων. 

Πριν λίγες εβδομάδες το ΚΕΦίΜ παρουσίασε τη μεγάλη δημοσκόπηση που έκανε η Marc για λογαριασμό του στην οποία βρέθηκε πως το σημαντικότερο επίτευγμα της χώρας μας τα τελευταία 200 χρόνια ήταν η συμμετοχή στην ΕΕ και τους υπόλοιπους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Το ερώτημα για την αξία της συμμετοχής στην ΕΕ δεν απαντάται με τον ίδιο ενθουσιασμό σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες. Άλλωστε, πριν λίγους μήνες είχαμε και την πρώτη έξοδο από γκρουπ. 

Μία έννοια που συνήθως ξεχνάμε τη σημασία της στην Ελλάδα και αποτελεί βασικό συστατικό της φιλελεύθερης δημοκρατίας είναι η νομοκρατία. Ο Ανώνυμος Έλλην την έλεγε Νομαρχία, οι σημερινοί απόγονοί του την αποκαλούν συχνά Κράτος Δικαίου. Όπως και να την πει κανείς, η έννοια αυτής της λέξης είναι ότι οι άνθρωποι είναι ελεύθεροι και δεν κυβερνώνται από τους διαχειριστές της εξουσίας αλλά από κανόνες και νόμους. Στην εξωτερική πολιτική μιας χώρας η προσήλωση στη νομοκρατία είναι αρκετά συχνά μικρότερη από ότι στην εσωτερική.

Εδώ και δεκαετίες στη χώρα μας οι καρκινοπαθείς, οι ασθενείς που πάσχουν από σκλήρυνση κατά πλάκας, επιληψία, νευροπάθεια και άλλες ασθένειες στερούνταν τη δυνατότητα να μειώσουν τον πόνο τους επειδή η κοινωνία μας έβαζε τα ταμπού πάνω από τη λογική, την επιστήμη, και σε τελική ανάλυση τη συμπόνια. Φυσικά αναφέρομαι στην απαγόρευση της φαρμακευτικής κάνναβης και των υποπροϊόντων της, τα οποία χρησιμοποιούνται σε πολλά μέρη του πλανήτη με μεγάλη επιτυχία.

Πριν από 25 χρόνια, τον Ιανουάριο του 1996, ο Μπιλ Κλίντον δήλωνε, απευθυνόμενος προς την ολομέλεια του Κογκρέσου, ότι «η εποχή του μεγάλου κράτους τελείωσε». Αυτή η πρόβλεψη, φυσικά, διαψεύστηκε πανηγυρικά τις επόμενες δεκαετίες όμως σε γενικές γραμμές το αίτημα για ένα μικρό, ή έστω μικρότερο, κράτος ήταν αρκετά διαδεδομένο. Για να φτάσει ένας Πρόεδρος που προερχόταν από το Δημοκρατικό κόμμα να αναγγείλει το τέλος μιας τέτοιας εποχής έπρεπε να συμβούν πολλά τις προηγούμενες δεκαετίες.

Πολύ συζήτηση έγινε το τελευταίο διάστημα για το αν οι φαρμακοποιοί πρέπει να πληρωθούν για τη διανομή των τεστ που η κυβέρνηση αποφάσισε να διαθέσει δωρεάν στους πολίτες. Από τη μία πλευρά οι φαρμακοποιοί, μέσω ορισμένων εκπροσώπων τους, δήλωσαν με σαφήνεια πως για αυτή την υπηρεσία θα πρέπει να αποζημιωθούν. Από την άλλη, μεγάλη μερίδα πολιτικών, δημοσιογράφων και πολιτών ισχυρίζεται ότι το αίτημα των φαρμακοποιών είναι άδικο. Πώς μπορεί να αντιμετωπίσει κανείς αυτό το ζήτημα από φιλελεύθερη σκοπιά;

Η τεράστια πίεση που ασκείται αυτές τις μέρες στο ΕΣΥ σε συνδυασμό με την άρνηση πολλών υγειονομικών υπαλλήλων να εμβολιαστούν έχει προκαλέσει πονοκέφαλο στην κυβέρνηση αλλά και μία πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση από πολιτική και ηθική σκοπιά. Για κάθε φιλελεύθερο άνθρωπο, το ενδεχόμενο να μας υποχρεώσει το κράτος να βάλουμε κάτι στο σώμα μας προκαλεί αντι-ολοκληρωτικά αντανακλαστικά. Κάτι τέτοιο είναι αδιανόητο στο πλαίσιο μίας κοινωνίας που σέβεται την ατομικότητα. Παράλληλα όμως δε ζει ο καθένας μόνος του.

Τόσο πολύ με αναστάτωσε η πρόταση της Τζάνετ Γέλεν, της Υπουργού Οικονομικών της κυβέρνησης Μπάιντεν, για την επιβολή παγκόσμιου ελάχιστου εταιρικού φόρου στο πλαίσιο της ατζέντας των G20 που για δεύτερη συνεχόμενη μέρα θα ασχοληθώ με αυτό το θέμα. Κατ' αρχάς, αυτού του είδους οι προτάσεις τροφοδοτούν τους ψεκασμένους συνωμοσιολόγους που μιλούν για σκοτεινά σχέδια περί παγκόσμιας διακυβέρνησης και τα συναφή.

Υπάρχουν πολλοί λόγοι για τους οποίους η νίκη του Τζο Μπάιντεν αποτελεί αιτία χαράς, με πρώτο και κύριο το γεγονός ότι σήμανε το τέλος της προεδρίας του Τραμπ. Όμως, όπως η στήλη έγκαιρα είχε προειδοποιήσει, το Δημοκρατικό κόμμα και ο έλεγχος που αυτό έχει στη νομοθετική και εκτελεστική εξουσία των ΗΠΑ είναι τελείως διαφορετικό από αυτό του Κλίντον ή ακόμα και του Ομπάμα.

Οι λόγοι που η χώρα μας έφτασε στη χρεοκοπία πριν μία δεκαετία και που πασχίζει να αναπτυχθεί ταχύτερα έκτοτε είναι αδιαμφισβήτητα πολλοί. Ένας όμως είναι ίσως ο πιο εξοργιστικός, τουλάχιστον από φιλελεύθερης πλευράς. Οι διαχειριστές του δημοσίου χρήματος, και σε μεγάλο βαθμό των δημοσίων υπηρεσιών, έχουν μία ανάρμοστη για τα δεδομένα μίας φιλελεύθερης δημοκρατίας διακριτική ευχέρεια.

Εσείς θα διαβάσετε το άρθρο αυτό 2 Απριλίου, όμως εγώ το γράφω σήμερα Πρωταπριλιά, οπότε επιτρέψτε μου να πάρω ως αφορμή το ωραίο έθιμο της μέρας, τα αθώα ψέματα. Θα το προσαρμόσω όμως λίγο καθώς όταν μιλάμε για τα πολιτικά ψέματα, αυτά δυστυχώς τις περισσότερες φορές ούτε είναι αθώα και αβλαβή, ούτε βεβαίως περιορίζονται σε μία μόνο μέρα του χρόνου...

Οι πολίτες θέλουν να ζουν επί το πλείστον ελεύθεροι. Μπορεί να ανεχθούν περιορισμούς στην ελευθερία τους για έναν πολύ σοβαρό σκοπό ή στόχο αλλά μόνο για λίγο καιρό. Ο κόσμος κουράστηκε από τα σκληρά lockdown και ασχέτως του αν η χαλάρωση είναι ή δεν είναι ενδεδειγμένη στη θεωρία, στην πράξη είναι μονόδρομος. Δεν πρέπει ποτέ να ξεχνάμε ότι κάποιος μπορεί να αγνοεί την πραγματικότητα όμως ποτέ δεν μπορεί να αποφύγει τις συνέπειες του να αγνοεί την πραγματικότητα. 

Σήμερα το μεγαλύτερο μέρος της στήλης θα το αφιερώσουμε σε εκείνους που εδώ και 200 χρόνια δεν έχουν κατορθώσει να βρουν νέα επιχειρήματα κατά της ελευθερίας, κατά της προόδου και της εξέλιξης, είτε αυτά αφορούν την κοινωνία, την οικονομία ή την πολιτική. O Διευθυντής Ερευνών του ΚΕΦίΜ, Αριστείδης Χατζής, δημοσίευσε ένα εύρημα τις πολυετούς έρευνας την οποία έχει αναλάβει προκειμένου να μελετήσει σε βάθος  την Επανάσταση του ?21 και κυρίως τη φιλελεύθερη διάστασή της.  

Τη Μέγκαν Ράπινο ίσως να μην την έχετε ακουστά. Φυσικά, αν υπήρχε άνδρας με παρόμοιες επιτυχίες στο άθλημά του θα τον γνωρίζατε σίγουρα. Αρκεί όμως αυτή η παραδοχή για να μιλήσουμε για κάποια αδικία εις βάρος των γυναικών; Η Ράπινο είναι ίσως η σπουδαιότερη γυναίκα των ποδοσφαιρικών γηπέδων στην ιστορία. Έχει κερδίσει το χρυσό μετάλλιο στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Λονδίνου (2012), δύο παγκόσμια κύπελλα και τη χρυσή μπάλα.

Η ελευθερία του Tύπου είναι το θεμέλιο πάνω στο οποίο χτίζεται ένα κράτος δικαίου που επιτρέπει στα μέσα ενημέρωσης και τους δημοσιογράφους να ελέγξουν ουσιαστικά τα πεπραγμένα της εκάστοτε εξουσίας. Χωρίς αυτήν, η εκάστοτε χώρα είναι καταδικασμένη σε σκοταδισμό. Αυτός άλλωστε ήταν και ένας από τους βασικούς λόγους που οι φιλελεύθεροι στην Ελλάδα καταδίκασαν απερίφραστα την απόπειρα της προηγούμενης κυβέρνησης να ελέγξει το τηλεοπτικό τοπίο.