Για τους ανθρώπους παλαιότερων εποχών η απλούστερη ερμηνεία για τις πανδημίες ήταν η Θεία Δίκη. Ταυτόχρονα, τους ωθούσαν να αναζητούν διέξοδο και παρηγοριά σε θεωρίες συνωμοσίας, στοχοποιώντας μια ιδιαίτερη κατηγορία συνανθρώπων: άπορους, αιρετικούς, Εβραίους, μειονότητες, μετανάστες, αλλά και τις ελίτ. Τι άλλαξε σήμερα;

Εδώ και μερικές εβδομάδες, η ανθρωπότητα, και μάλιστα το οικονομικά και τεχνολογικά πιο προηγμένο κομμάτι της, αντιμετωπίζει τις καταστροφικές συνέπειες μιας κρίσης χωρίς προηγούμενο στις δικές μας γενιές. Η πανδημία αφαιρεί ζωές, σφυροκοπά τα συστήματα υγείας και παραλύει την οικονομική δραστηριότητα.

Οι παραλληλισμοί που επιχειρούν οι Τούρκοι ιθύνοντες απευθύνονται στην εγχώρια κοινή γνώμη και στην «Ευρώπη». Η σχέση τους με την ιστορική πραγματικότητα είναι τόσο διάτρητη που δεν θα άξιζαν να σχολιαστούν, αν δεν ανακαλούσαν στη μνήμη τις συγγένειες ανάμεσα στις πρακτικές των Νεότουρκων και των αυτουργών του αληθινού Άουσβιτς.

Οι περιστάσεις είναι έκτακτες και η κατάσταση θα επιδεινωθεί προτού η διεθνής ανάκαμψη μάς σύρει και πάλι στην επιφάνεια. Ακριβώς αυτός ο έκτακτος χαρακτήρας των πραγμάτων δίνει στην κυβέρνηση μια μοναδική ευκαιρία: Να ανεβάσει στροφές και να λάβει μέτρα που ίσως προτιμούσε να αναβάλει.

Οι περισσότεροι συνάνθρωποί μας ενστικτωδώς συντάσσονται με το πλήθος και όχι με τη λογική. Ιδίως μπροστά στα δύσκολα, οπότε γινόμαστε πιο ευάλωτοι σε θεωρίες συνωμοσίας. Αντίθετα, ο επιστημονικός λόγος δεν τα πάει καλά με τις γενικεύσεις και τις βεβαιότητες.