Οι διαφορές που διατυπώθηκαν δεν περιορίζονται μόνο σε συγκεκριμένους αριθμούς, είναι συνολικής αντίληψης και μπορεί να ειπωθεί ότι αποκτούν ταυτοτικές διαστάσεις για την ΕΕ.

Το πρώην ανώτερο στέλεχος της ΕΕ μάς μιλάει για το νέο βιβλίο του με τίτλο «Η πολιτική συνοχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Η εξέλιξή της στις μεγάλες στιγμές της ευρωπαϊκής ενοποίησης».

Οι μεταρρυθμίσεις είναι αναπόσπαστο κομμάτι της αναπτυξιακής προσπάθειας. Χωρίς αυτές η διατήρησή της είναι αβέβαιη.

«Τον Οκτώβριο ίσως θα είναι αργά» είχε δηλώσει ο Μάριο Ντράγκι μετά την αρνητική απάντηση στην πρότασή του να συγκληθεί έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τον Ιούλιο για να αναζητήσει λύσεις στη συνεχιζόμενη και επιδεινούμενη ενεργειακή κρίση. Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ σφύριζε αδιάφορα, μαζί με τους ηγέτες του ευρωπαϊκού βορρά, με πρώτο τον Γερμανό καγκελάριο.

H συνεδρίαση του έκτακτου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, μια συνεδρίαση που, όταν αποφασίστηκε, τροφοδότησε πολλές ελπίδες, οι οποίες όμως στην πορεία ξεθώριασαν, όπως τουλάχιστον δείχνει η ατζέντα της. Μια ατζέντα που είναι ταυτόχρονα φιλόδοξη και άτολμη. Είναι φιλόδοξη διότι βάζει στο τραπέζι μια σειρά από σημαντικά ζητήματα και άτολμη επειδή δεν τόλμησε, λόγω βέτο Όρμπαν, να κάνει καμία αναφορά στην απαγόρευση εισαγωγής ρωσικού πετρελαίου.

Λίγες μέρες μας χωρίζουν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 24-25 Μαρτίου. Τα γεγονότα τρέχουν και οι οικονομικές επιπτώσεις του πολέμου, με κορυφαία την ενεργειακή κρίση, είναι ήδη έντονα αισθητές σε κάθε πτυχή της οικονομικής δραστηριότητας και στη μεγάλη πλειονότητα των Ευρωπαίων πολιτών που βλέπουν τη ζωή τους να αλλάζει από μέρα σε μέρα χωρίς να γνωρίζουν αν και πότε θα σταματήσει αυτό.

Στη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, θα συνταχθούμε με την καλύτερη εκδοχή, σύμφωνα με την οποία αποτελεί έναν ενδιάμεσο σταθμό ωρίμανσης μεγάλων, υπαρξιακών για την ΕΕ ζητημάτων, με βάσιμη προοπτική να φθάσουμε σε ουσιαστική λύση στο ερχόμενο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 24-25 Μαρτίου. Το ραντεβού της ΕΕ με την Ιστορία δεν ματαιώθηκε στις Βερσαλλίες, απλώς αναβλήθηκε για λίγο. Η σοβαρότητα της κατάστασης δεν επιτρέπει άλλη ερμηνεία.

Οι δύο μεγάλες κρίσεις που συγκλόνισαν τα τελευταία δέκα χρόνια το ευρωπαϊκό οικοδόμημα, καθώς και ολόκληρο τον κόσμο, έχουν πολλά κοινά σημεία αλλά και σημαντικές διαφορές σε ό,τι αφορά την επίδρασή τους στην πορεία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Κοινά σημεία και διαφορές που η μελέτη τους είναι πολύ χρήσιμη, αν όχι και απαραίτητη, για να εξαχθούν τα αναγκαία διδάγματα, είτε αυτά είναι προς μίμηση, είτε προς αποφυγή.

Θα περισσέψουν σήμερα  -και δικαιολογημένα- οι πανηγυρισμοί για τη συμφωνία που επετεύχθη χθες στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για τον τρόπο με τον οποίο θα διασφαλίζεται η συμμόρφωση προς τις αρχές του κράτους δικαίου στην Ε.Ε. Το πρόβλημα όμως με την Ουγγαρία και την Πολωνία παραμένει. Είναι δε θέμα χρόνου να ξαναβγεί στην επιφάνεια μετά από την προσωρινή καταστολή του.

Πυρετώδης φαίνεται να είναι η προετοιµασία της κυβέρνησης για τη σύνταξη και υποβολή του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαµψης και Ανθεκτικότητας, που θα είναι η βάση για τη χρηµατοδότηση της χώρας από το Ταµείο Ανάκαµψης.

Πυρετώδης, τουλάχιστον κατά τις σχετικές ανακοινώσεις, προμηνύεται η προετοιμασία της κυβέρνησης για τη σύνταξη του αναπτυξιακού προγράμματος που πρέπει να υποβληθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή στα μέσα Οκτωβρίου, προκειμένου να υπάρξει η πολυαναμενόμενη ροή ευρωπαϊκών πόρων το 2021 από το Ταμείο Ανάκαμψης και τα άλλα ταμεία.

Ο μύθος της αλεπούς με τον πελαργό κινδυνεύει να επαληθευθεί στην περίπτωση του Ταμείου Ανάκαμψης. Με μια προσαρμογή όμως του ηθικού διδάγματος, που τώρα θα είναι: «κλαίει περισσότερο όποιος κλαίει τελευταίος».

Ακόμη πιο ευχάριστες για την Ελλάδα είναι οι διαπιστώσεις που μας επιφυλάσσουν οι δεύτερες και τρίτες αναγνώσεις της πρόσφατης πρότασης της Κομισιόν. Μια από αυτές αφορά το ποσό που αναλογεί ανά κάτοικο από τις επιδοτήσεις που προτείνεται να δοθούν από το Ταμείο Ανάκαμψης για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κρίσης του κορονοϊού.

Δεν ήταν από τα συνηθισμένα Ευρωπαϊκά Συμβούλια αυτό της περασμένης Πέμπτης. Και δεν εννοούμε τον τρόπο διεξαγωγής του μέσω τηλεδιάσκεψης: αυτό έχει ξανασυμβεί, ακόμη και πολύ πρόσφατα, και όπως όλα δείχνουν, και το αμέσως επόμενο μάλλον με αυτόν τον τρόπο θα διεξαχθεί. Άλλα ήταν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του.

Οι δύο «φυλακισμένοι» της Ευρώπης βρίσκονται εμπρός σε ένα δίλημμα, η απάντηση στο οποίο θα είναι είτε λυτρωτική, είτε μοιραία για το μέλλον. Θα επικρατήσει ο homo economicus και η λογική του «ο καθένας μόνος του» ή ο homo reciprocans με τη λογική του «όλοι μαζί»;