Με τρεις κυβερνητικές κρίσεις μέσα σε ένα χρόνο και με αλλεπάλληλες από το 2014, με τη Ρωσία του Πούτιν να πολιορκεί το νησί Γκότλαντ και την Τουρκία να παρεμποδίζει την είσοδό της στο ΝΑΤΟ, η Σουηδία προσπαθεί και πάλι να αποκτήσει μια σταθερή κυβέρνηση.

Ο ΣΥΡΙΖΑ επιθυμεί, είτε μια κυβέρνηση με άξονα τον ΣΥΡΙΖΑ και συμπληρώματα από ΠΑΣΟΚ, Μέρα25 και ΚΚΕ, είτε μια οικουμενική κυβέρνηση από την οποία θα απουσιάζει απαραιτήτως ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Αντίθετα ο Νίκος Ανδρουλάκης ονειρεύεται, είτε μια ισχυρή λαϊκή εντολή, που θα οδηγήσει σε κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ, είτε μια οικουμενική κυβέρνηση με έναν πρωθυπουργό που θα έχει «ευρωπαϊκή εμπειρία, που θα σέβεται τους θεσμούς, που θα είναι βαθιά δημοκράτης και δεν έχει παίξει με την εγχώρια ολιγαρχία».

Η επιλογή του πρωθυπουργού να αναλύσει με κάθε λεπτομέρεια το τι ακριβώς μπορεί να συμβεί στην κάλπη της πρώτης Κυριακής μόνο τυχαία δε θα πρέπει να θεωρείται. Αποτελεί στρατηγική κίνηση και μάλιστα τα όσα είπε στη ΔΕΘ ο κ. Μητσοτάκης θα τα επαναλαμβάνει στο εξής όλο και πιο συχνά στο δρόμο προς τις εθνικές εκλογές. Το Μέγαρο Μαξίμου θα επιχειρήσει να ενισχύσει το δίπολο ΝΔ-ΣΥΡΙΖΑ και τη σύγκριση Μητσοτάκη-Τσίπρα, κάτι που σύμφωνα με κυβερνητικά στελέχη, μπορεί να αυξήσει την επιρροή του πρωθυπουργού.

Πάμε πάλι από την αρχή. Τι προϋποθέτει η απλή αναλογική; Διάθεση συνεννόησης ανάμεσα στα κόμματα ή έστω ανάμεσα σε κόμματα. Διάθεση για συγκλίσεις και συναινέσεις. Πρόθεση κοινής κυβερνητικής πορείας. Ιδεατά, το πρώτο πράγμα που θα 'πρεπε να είναι εφικτό σ? ένα πολιτικό σύστημα που οργανώνεται μέσω της απλής αναλογικής, θα ήταν ένας μεγάλος συνασπισμός. Οι δυο πρώτοι να φτιάξουν μια κοινή κυβέρνηση που δεν θα είχε μόνο ευρεία κοινοβουλευτική πλειοψηφία, αλλά και αθροιστικό εκλογικό ποσοστό άνω του 50%.

Από τον περασμένο Ιανουάριο ακόμα, δεν υπήρχε μέρα που να μην διαβάσουμε κάποιο παραπολιτικό σχόλιο που ήθελε οι συζητήσεις για το ενδεχόμενο αλλαγής του εκλογικού νόμου να είναι στην «ημερήσια διάταξη» της συζήτησης κατά τον πρωινό καφέ στο Μαξίμου. Αν ο Πρωθυπουργός είχε ακούσει τότε τους στενούς του συνεργάτες και πολιτικούς του φίλους και είχε προχωρήσει στις σχετικές αλλαγές εμείς τουλάχιστον, είμαστε απολύτως βέβαιοι ότι κανένα από τα «δράματα» του καλοκαιριού δεν θα είχε συμβεί.

Αναμφίβολα πολύ πετυχημένο προπαγανδιστικό σλόγκαν. Το ερωτηματικό βεβαίως είναι δικό μου, καθώς αμφιβάλλω για το κατά πόσο ανταποκρίνεται στις προθέσεις του ΠΑΣΟΚ η συνεργασία με τον ΣΥΡΙΖΑ και ΟΧΙ ΜΟΝΟ. Πάντως ομολογουμένως μπορεί αυτό το σλόγκαν να λειτουργήσει υπέρ της Νέας Δημοκρατίας κατά την προεκλογική περίοδο, ανεξαρτήτως της βασιμότητάς του. Άλλο αυτό και άλλο να χαράσσεται μια πολιτική πάνω σε ένα προπαγανδιστικό σύνθημα. Θεωρώ αυτονόητο πως το ΠΑΣΟΚ δε θα συμπράξει με τον ΣΥΡΙΖΑ στις εκλογές με την απλή αναλογική.

Η απλή αναλογική είναι ο μοναδικός τρόπος για να μην ξαναδεί η χώρα κυβέρνηση Νέας Δημοκρατίας. Μπορεί να δούμε κυβερνήσεις συνεργασίας, μεγάλους και μικρούς συνασπισμούς, αλλά όχι αυτοδύναμη κυβέρνηση της ΝΔ. Αντίθετα, το πιο πιθανό με την απλή αναλογική είναι να κυριαρχήσει η κεντροαριστερά για τα επόμενα 10 - 15 χρόνια. Αυτό είναι το δια ταύτα της σημερινής αντιπαράθεσης για τις υποκλοπές. Το πώς δεν θα αλλάξει ο εκλογικός νόμος!

Δύο ήταν συνήθως τα βασικά επιχειρήματα των υποστηρικτών της απλής αναλογικής: Η ακριβής καταγραφή των τάσεων του εκλογικού σώματος και η αποτροπή της πόλωσης που οδηγεί συχνά σε δοκιμασία των πολιτικών θεσμών. Στην πραγματικότητα οι «ευγενείς» αυτές επιδιώξεις υπέκρυπταν πολιτικούς υπολογισμούς. Η απλή αναλογική υποστηρίχθηκε πάγια από την κομμουνιστική αριστερά καθώς αυτή επεδίωκε να ρυθμίζει έτσι τις πολιτικές εξελίξεις.

Η σοσιαλίζουσα και η άλλη αριστερά δεν πιστεύουν στην απλή αναλογική ως σύστημα διακυβέρνησης, αλλά ως σύστημα παρεμπόδισης της ΝΔ να κυβερνήσει. Με ρωτούν πολλοί «και αν δεν πάρετε αυτοδυναμία ούτε και στη δεύτερη εκλογική αναμέτρηση με τον δικό σας νόμο τότε τι θα κάνετε»; Εκτιμώ ότι τα ποσοστά της Νέας Δημοκρατίας θα παραμείνουν υψηλά και θα γίνουν ακόμη υψηλότερα μετά την αποτυχία της απλής αναλογικής. Αυτό θα οδηγήσει σε κυβέρνηση αυτοδυναμίας, την οποία ως κόμμα υποστηρίζουμε τον τελευταίο μισό αιώνα με σθεναρότητα.

Για πρώτη φορά στις επόμενες εκλογές θα εφαρμοστεί η απλή αναλογική στην Ελλάδα. Δεν γνωρίζουμε ποιες θα είναι οι πολιτικές εξελίξεις με το νέο αυτό σύστημα. Αυτό όμως που γνωρίζουμε είναι πως οι πολιτικές δυνάμεις του τόπου πρέπει να επιδιώκουν την πολιτική σταθερότητα, την κυβερνησιμότητα. Οι γεωπολιτικές εξελίξεις καθιστούν αναγκαία τη σταθερότητα, ιδιαίτερα σε μια περίοδο που η χώρα μας βρίσκεται αντιμέτωπη με εθνικές προκλήσεις.

Το έκανε πάλι το θαύμα της η απλή αναλογική. Και μάλιστα την ώρα που η Ευρώπη αντιμετωπίζει την μεγαλύτερη μεταπολεμική κρίση με την πανδημία να μην έχει τελειώσει και έναν πόλεμο να μαίνεται στη γειτονιά μας. «Μεγάλη αναταραχή, θαυμάσια κατάσταση», που έλεγε ο Μάο και επαναλαμβάνει κάθε τόσο ο Τσίπρας. Αυτά αρέσουν στον ΣΥΡΙΖΑ. Κυβερνήσεις που κινούνται συνεχώς στο χείλος του γκρεμού, κυβερνητικούς εταίρους σε διαρκή διαπραγμάτευση εκβιάζοντας ο ένας τον άλλο και στο βάθος κυβερνητική αστάθεια.

Η κυβερνητική κρίση που έχει ξεσπάσει στην Ιταλία, δίνει πολύτιμα μαθήματα στην Ελλάδα. Το παράδειγμα της Ιταλίας είναι μεν ιστορικά διαφορετικό από αυτό της χώρας μας, καθώς οι Ιταλοί έχουν κουλτούρα κυβερνητικών συνεργασιών. Είναι ωστόσο στην παρούσα συγκυρία χρήσιμο μάθημα και για μας. Στην Ελλάδα αντίθετα, υπήρξε κυβερνητική σταθερότητα επειδή είχαμε μονοκομματικές κυβερνήσεις.

Κάλπες το '23 στο τέλος της τετραετίας. Θα προηγηθεί - λογικά - διόρθωση του εκλογικού νόμου που ψήφισε η ΝΔ ο οποίος και θα ισχύσει στις δεύτερες κάλπες. Έτσι θα αδρανοποιηθεί με ασφάλεια η «βόμβα» της απλής αναλογικής και ο Μητσοτάκης θα πορευτεί με σχεδιασμό για «4 συν 4». Το μεγαλοπρεπές κάψιμο των πρόωρων εκλογών έρχεται να δικαιώσει την προσδοκία πολλών ότι ο νυν πρωθυπουργός δεν θα αναζητούσε έναν προσχηματικό λόγο για να δικαιολογήσει μια απόφαση που θα αναιρούσε τη βασική του επιλογή για εξάντληση της τετραετίας.

Ο Α. Τσίπρας εδώ και τέσσερις μήνες ζητεί εκλογές και δηλώνει σίγουρος πως θα τις κερδίσει. Η Νέα Δημοκρατία γνωρίζει τι ακριβώς συμβαίνει, ποιες είναι οι τάσεις στην κοινωνία, πού υπερτερεί, πού έχει προβλήματα. Η κυβέρνηση και ο πρωθυπουργός διαθέτουν ένα απόλυτο όπλο. Να προτείνουν στον Α. Τσίπρα να διεξαχθούν εκλογές τον Σεπτέμβριο, υπό την προϋπόθεση να αλλάξουν τον νόμο της απλής αναλογικής, ψηφίζοντας επί τούτου από κοινού.

«Το μείζον ζητούμενο, σήμερα, για τη χώρα είναι η σταθερότητα και η κυβερνησιμότητα, ειδικά αν λάβει κανείς υπόψη τους ταραγμένους καιρούς στους οποίους ζούμε» τόνισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης δείχνοντας για μια ακόμη φορά το πρόβλημα που δύναται να προκαλέσει στη χώρα η απλή αναλογική ειδικά στη λήψη άμεσων αποφάσεων. Το ιστορικό προηγούμενο για την Ελλάδα είναι αρνητικό τόσο σε ότι αφορά την εφαρμογή της απλής αναλογικής όσο και τις κυβερνήσεις συνεργασίας.

Ψηφίζοντας τον νόμο για την απλή αναλογική ο Αλέξης Τσίπρας γνώριζε το ενδεχόμενο δημιουργίας συνθηκών ακυβερνησίας. Ευελπιστούσε όμως ότι μια κυβερνητική θητεία της σημερινής κυβερνώσας παράταξης θα επέτρεπε στον ίδιο και το κόμμα του να επανέλθουν στο προσκήνιο και να αποτελέσουν βασικό κορμό στις συζητήσεις για τη δημιουργία ενός κυβερνητικού σχήματος. Το ερώτημα είναι πλέον αν και κατά πόσο υπάρχει δυνατότητα διακυβέρνησης της χώρας, χωρίς να συρθεί σε μια διαδικασία επαναληπτικών εκλογών.

Ούτε που μας περνά απ' το μυαλό τι θα εμφανιστεί στον πολιτικό στίβο εξαιτίας της απλής αναλογικής του Αλέξη. Γι' αυτό όσοι κάνουν εύκολες και γραμμικές αναγωγές μεταξύ πρώτης και δεύτερης εκλογικής αναμέτρησης, κυριολεκτικά δεν ξέρουν τι λένε. Ενώ εμείς κοιτάζουμε τα ποσοστά της ΝΔ, του ΣΥΡΙΖΑ και του ΚΙΝΑΛ ξεψαχνίζοντας τις ανεπαίσθητες μεταβολές τους, από κάτω ο κάθε πικραμένος ετοιμάζεται να κατέβει στις εκλογές.

Τα όσα είπε πρόσφατα ο Νίκος Κωνσταντόπουλος είναι τα προφανή. Η απλή αναλογική για να έχει νόημα προϋποθέτει στοιχεία που αυτή τη στιγμή λείπουν πλήρως από την ελληνική πολιτική σκηνή, αλλά και από τις διαθέσεις του ΣΥΡΙΖΑ που την εισήγαγε. Οι επιδιώξεις της προηγούμενης κυβέρνησης ήταν ορατές εξαρχής: Δεν εισήγαγε αυτό το εκλογικό σύστημα για να κυβερνηθεί καλύτερα ή δημοκρατικότερα η χώρα, αλλά για να καταστεί δυσκολότερο να κυβερνηθεί.

Είναι δημοσιογραφική «αυτοματοποίηση», δυο -τρεις μήνες μετά τη νίκη ενός κόμματος στις εκλογές και τον σχηματισμό κυβέρνησης, να αρχίζουν τα σενάρια του ανασχηματισμού. Και με τη συμπλήρωση ενός χρόνου της κυβέρνησης, αρχίζει η σεναριολογία των εκλογών. Δεν υποπέσαμε ποτέ σε αυτή την αταβιστική συνήθεια, όμως πλέον ο καιρός εγγύς, ακόμη και στην ώρα τους να γίνουν οι εκλογές. Και αυτές θα είναι πολιτικό θρίλερ

O Αλέξης Τσίπρας το 2016 ως πρωθυπουργός προώθησε την απλή αναλογική ευελπιστώντας ότι θα μπορούσαν να δημιουργηθούν συνθήκες επιστροφής στην εξουσία. Το σκεπτικό είναι απλό. Με την απλή αναλογική δύναται να ενισχυθεί η εκλογική δεξαμενή της Αριστεράς. Μόνο που αυτό δεν είναι δρόμος μιας κατεύθυνσης. Το ίδιο ακριβώς που μπορεί να συμβεί στην αριστερά μπορεί να συμβεί και στην άλλη άκρη προς τα δεξιά, αναβιώνοντας εφιάλτες του πρόσφατου παρελθόντος.

Στην ψηφοφορία της Τετάρτης ο ΣΥΡΙΖΑ καταψήφισε τη διάταξη για την υποχρεωτικότητα των άνω των 6, ενώ το ΚΙΝΑΛ είπε «ναι». Τι θα γινόταν άραγε αν είχαν προηγηθεί ή είχαν γίνει εκλογές εν μέσω πανδημίας και ο ελληνικός λαός είχε αποφασίσει να δώσει τη σκυτάλη της εξουσίας στον Αλ. Τσίπρα και το ΚΙΝΑΛ; Πώς θα γινόταν άραγε η διαχείριση της πανδημίας και ποια μέτρα τελικά θα ελάμβαναν;

Την ώρα που το πέμπτο κύμα της πανδημίας χτυπάει απειλητικά την πόρτα της Ευρώπης και ετοιμάζεται να εισβάλει με δριμύτητα, τα δόντια της δείχνει ξανά και η απλή αναλογική. Χαρακτηριστικά παραδείγματα η Γερμανία, η Ολλανδία, η Σουηδία, η Ρουμανία και η Βουλγαρία όπου μήνες μετά τις εκλογές τα κόμματα συνεχίζουν τις διαπραγματεύσεις επί παντός επιστητού προκειμένου να συμφωνήσουν σε σχηματισμό κυβέρνησης.

Υπάρχουν δύο θεωρίες για το τι πρέπει να κάνει κάποιος φιλόδοξος πολιτικός. Η πρώτη μας θυμίζει ότι ο Αντώνης Σαμαράς έγινε πρωθυπουργός αφού έφυγε από τη Νέα Δημοκρατία και επέστρεψε έπειτα από χρόνια. Και η δεύτερη είναι η γνωστή φράση του αείμνηστου Ευάγγελου για το τι συμβαίνει σε όποιον φεύγει από την στάνη. Η ουσία είναι ότι η απλή αναλογική προκαλεί ονειρώξεις. Δεν θέλει και πολύ ο άνθρωπος, όταν βλέπει στον καθρέπτη έναν Μεγαλέξανδρο…

Το δίλημμα των επόμενων εκλογών έθεσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης δείχνοντας το δρόμο της αυτοδυναμίας ως απάντηση στα σενάρια περί προοδευτικής κυβέρνησης που ο Αλέξης Τσίπρας επιχειρεί να βάλει στην πολιτική ατζέντα σε μια προσπάθεια να συσπειρώσει το κόμμα του και να εγκλωβίσει το ΚΙΝΑΛ σε μια τέτοια συζήτηση. Ολοκλήρωση της τετραετίας και μια νέα κυβερνητική θητεία ο κεντρικός στόχος απέναντι στην καταστροφολογία και την επένδυση στην αρνητική ψήφο της αξιωματικής αντιπολίτευσης.