Υπάρχει ένα παλιό γνωμικό που λέει ότι «ένα γραμμάριο… πρόληψη αξίζει όσο ένα κιλό θεραπεία». Το ζήσαμε έντονα τον τελευταίο ενάμιση χρόνο, καθώς η πανδημία χτύπησε την πόρτα μας και μας έπιασε στον ύπνο! Η πανδημία ήρθε για να ανατρέψει πολλά και να δημιουργήσει νέους κανόνες. Όσοι παρακολούθησαν την ταινία «The Big Short» ας ρίξουν μια ματιά στους υπότιτλους της και το κρυμμένο της μήνυμα!

Πέρασε ένας χρόνος από την κατάρρευση των χρηματαγορών του πλανήτη που βρέθηκαν αντιμέτωπες με έναν απρόσμενο κίνδυνο. Έναν απρόβλεπτο συστημικό κίνδυνο που τρόμαξε αλλά δεν κατόρθωσε τελικά να γρεμίσει τις αγορές και τις οικονομίες του πλανήτη, καθώς οι συντωνισμένες “χειρουργικές κινήσεις” των κεντρικών τραπεζών το απέτρεψαν. Κάτι που είχε προαναγγελθεί από την στήλη πριν 3 χρόνια.

Αλήθεια, πόσες φορές δεν αναρωτιόμαστε όλοι όσοι ασχολούμαστε με τις χρηματαγορές εάν πρέπει να επενδύουμε με βάση τη λογική ή να ακολουθούμε απλά το γνωστό σε όλους υπόδειγμα του «τυχαίου περίπατου»; Ποιο είναι λοιπόν το μυστικό της επιτυχίας στις αγορές; Και τι θεωρείται επιτυχία; Ποιος θεωρείται επενδυτής και ποιος «κερδοσκόπος» ; Υπάρχουν ακόμα οι «γνήσιοι επενδυτές» που ακολουθούν την λογική και κερδίζουν; Ποια είναι η διαφορά ενός επενδυτή και ενός κερδοσκόπου;

Τι έπαθε ο Bill Gates και πολλοί άλλοι δισεκατομμυριούχοι και αγοράζουν τεράστιας κλίμακας γεωργικές εκτάσεις; Μήπως πιστεύουν ότι αυτό που θα έχει ανάγκη η ανθρωπότητα τον επόμενο αιώνα θα είναι οι ανάγκες για σίτιση και όχι άχρηστα μέταλλα η κρυπτονομίσματα; Τι να τον κάνω τον χρυσό και το bitcoin αν δεν έχω νερό; Τις περισσότερες φορές το έξυπνο χρήμα δείχνει τι θα ακολουθήσει στη συνέχεια.

Οι αγορές θα κοιτάξουν με πολύ μεγάλο ενδιαφέρον το πώς θα συμπεριφερθούν οι καταναλωτές κατά την εορταστική περίοδο. Κι όπως είναι γνωστό σε όλους το 60-80% του τζίρου των επιχειρήσεων γίνεται τις τελευταίες ημέρες του έτους. Τα νέα που διατηρούν την θετική εικόνα των αγορών είναι η επιτυχής έκβαση για το εμβόλιο κατά της μάστιγας. 

Το τέταρτο τρίμηνο του έτους είναι το σημαντικότερο για τις πωλήσεις και την κερδοφορία των εταιρειών. Ο Νοέμβριος σηματοδοτεί την έναρξη των «χρυσών» οκτώ εβδομάδων που οδηγούν στα Χριστούγεννα, μια περίοδο κατά την οποία οι επιχειρήσεις εξασφαλίζουν το 80% των συνολικών ετήσιων πωλήσεών τους». Φέτος η περίοδος αυτή θα αποδειχθεί σε χρονιά “make or break” για τις περισσότερες εταιρείες.

Τα κραχ πάντοτε ξεκινάνε από την υπερβολική ευφορία και ευεξία που κάνει τους ανθρώπους να υπερτιμούν τις δυνατότητές τους, να εκτίθενται υπερβολικά στο δανεισμό, με αποτέλεσμα η σκληρή πραγματικότητα, κάποια στιγμή να τους προσγειώνει και να μετατρέπει την ευεξία σε φόβο. Πόσος ο φόβος είναι ικανός να κερδίσει τις Κεντρικές Τράπεζες;

Οι πρώτες αποτιμήσεις των ζημιών στην πραγματική οικονομία δείχνουν μια τραγική εικόνα πτώσης του παγκοσμίου ΑΕΠ με εκατομμύρια χαμένες θέσεις εργασίας και κατάρρευση πολλών εταιρειών. Στον αντίποδα έχουμε μια διαφορετική εικόνα για εταιρείες που έχουν σχέση με πλατφόρμες διαδικτυακής επικοινωνίας.

Ένας ασήμαντος συστηματικός κίνδυνος τρόμαξε τις αγορές τον Μάρτιο και έπειτα έγινε αυτό που κανένας αναλυτής δεν περίμενε. Ωστόσο, η κοινή λογική των αγορών υποστηρίζει ότι διαθέτουν την δυνατότητα να ισορροπήσουν εάν υπάρξει πρόβλημα και ότι οι όποιες παρακλήσεις αποτελούν την εξαίρεση και όχι τον κανόνα.

Εικόνες από την κρίση των Ιμίων το 1996 πέρασαν από μπροστά μου την Τρίτη 21/7. Στις 31 Ιανουαρίου του 1996, η Ελλάδα και Τουρκία βρέθηκαν τόσο κοντά όσο ποτέ άλλοτε στη σύγχρονη ιστορία σε μια πολεμική σύρραξη. Ο γεωπολιτικός κίνδυνος της χώρας, είναι για πολλούς, μία σοβαρή παράμετρος στην επενδυτική αξιολόγησή της.

Τελικά τι κάνουμε λάθος και οδηγούμαστε πάντοτε σε κρίσεις που δεν μπορούμε να ελέγξουμε και γιατί οι «περίοδοι της ευφορίας» δεν αποτελούν περιόδους άριστης διαχείρισης και προετοιμασίας, ώστε να αποφεύγονται τα ανεξερεύνητα μονοπάτια που μας οδηγεί κάθε επόμενη κρίση;

Σήμερα, το σύνολο των ανεπτυγμένων χωρών είναι υπέρ-χρεωμένες και εμφανίζουν δημοσιονομικά ελλείμματα. Οι περισσότεροι άνθρωποι στον πλανήτη είναι φορτωμένοι με δανεικά που δεν τα είδαν ποτέ. Τα παιδιά και τα εγγόνια μας οφείλουν να πληρώνουν δόσεις για δανεικά τα οποία προέκυψαν από τις περίφημες «μοχλεύσεις.

Καθώς η επόμενη παγκόσμια ύφεση βρίσκεται προ των πυλών οι κοινωνίες θα κληθούν να δώσουν μεγάλες μάχες και να σχεδιάσουν την επόμενη ημέρα. Ο «νέος κόσμος» που θα βιώσουμε έπειτα από το πέρασμα της κρίσης θα έχει αλλαγές που φαντάζομαι κανείς μας δεν μπορεί να διανοηθεί σήμερα.

«Όταν οι αγορές απέχουν πολύ από μια κρίση, κάποιες δυνάμεις συνωμοτούν στην δημιουργία της επόμενης». Tάδε έφη ο πρώην κεντρικός τραπεζίτης της FED, Άλαν Γκρίνσπαν. Δεν πρόλαβε να στεγνώσει το μελάνι από το τελευταίο μας άρθρο που επισημάναμε το εξής: «Οι μαύροι κύκνοι» μπορεί να είναι σπάνια πτηνά, αλλά κάποτε εμφανίζονται...

Στην αποτελεσματική αγορά οι παρελθούσες πληροφορίες έχουν ήδη ενσωματωθεί στις χρηματιστηριακές τιμές και οι τιμές των μετοχών δεν θα πρέπει να αντιδρούν στις παλαιές αυτές πληροφορίες. Κάτι που συνέβη και στην ελληνική χρηματιστηριακή αγορά, καθώς το τελευταίο εξάμηνο μετά τις εκλογές παρέμεινε σε αδράνεια λόγω μη ύπαρξης νέων πληροφοριών.